Nieuwsartikel proeftuin 21ste eeuwse vaardigheden

Clock
07 februari 2019
For more than fun only

Kromme Rijn College, For more than fun only!

 

In Nederland, Utrecht (de vierde stad van Nederland) staat een bijzondere Positive Behavior Support (PBS) school voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Dit is hét Regionaal Expertise Centrum voor Utrecht en omgeving, het Kromme Rijn College. Dit instituut verzorgt met 45 collega’s (35fte) het intensief arrangement voor leerlingen met ernstige gedragsstoornissen, een aandachtstekortstoornis of niet-gediagnosticeerde gedragsbelemmeringen. Om toegelaten te worden krijgen leerlingen vanuit het samenwerkingsverband een toelaatbaarheidsverklaring voor bepaalde tijd tot het speciaal onderwijs. De leeftijden van de ongeveer 175 leerlingen per jaar lopen uiteen van 11 tot 19 jaar.

 

Het zwarte schoolgebouw is versierd met drie visualisaties van haar waarden: verantwoordelijkheid, betrokkenheid en vertrouwen, op een muur staat een reusachtig lijnenspel van opwaartse stromen en op de gevel staat ‘For more than fun only’. En dat voor een school met het imagoprobleem als gevolg van ‘grotestadsmoeilijkheden’: gestapelde problematiek, leven onder de armoedegrens en/ of opgroeien in een sociaal arm netwerk. Toch is het Kromme Rijn College is een ambitieuze school met een andere kijk op exclusive special need education in Nederland. Dit resulteert vooral in een landelijk kortere gemiddelde verblijfsduur als output en met PBS ook in outcome.

 

De school is atypisch, want leerlingen erkennen vaak hun complexe problematiek niet en willen doorgaans niet op deze speciale school zitten, terwijl een grote ondersteuningsnoodzaak wel aanwezig is. Toch staat in haar schoolgids te lezen ‘dat de leerlingen dat het moeten verandert in het mogen ontwikkelen naar zelfstandig leren. Daardoor gaan leerlingen weer met plezier naar school. Om dat te bereiken werkt de school mét de leerlingen hard aan: een voorspelbaar didactisch concept, een positief pedagogisch klimaat (PBS) en contact op (regel)maat met de ouders/verzorgers en betrokkenen. Daarbij zijn ze erop gericht om leerlingen intensief te begeleiden in hun burgerschapsontwikkeling en ook voor te bereiden op een toekomst in de steeds verder digitaliserende maatschappij; in kennis, in vaardigheden en in gedrag (houding).

 

Haar missie:

 

We zijn een school voor jongeren die, als gevolg van hun gedrag, in hun schoolloopbaan en burgerschapsontwikkeling zijn vertraagd. Onder onze begeleiding in een positieve (PBS) leer-, werk- en leefomgeving, worden de leerlingen bewust van oplossing en herstel, wat leidt tot gedragsverandering waardoor het perspectief ontstaat om binnen drie jaar op het hoogst haalbare niveau door te stromen naar een passende school voor praktijkonderwijs, vmbo, havo óf mbo. Daarnaast rusten we toe op arbeid met of zonder brancheopleiding. “Hier staat het schoolteam voor!”

 Naast de reguliere groepen (groepsgrootte 8 leerlingen) zijn een drietal afdelingen waar recht gedaan wordt aan de ondersteuningsbehoeftes; 1e jaars (verlengde basisschool), ondersteuningsklassen (met real-time interventies van een orthopedagoog en schoolinterne trainingen en individuele therapie) en lerend-werken studenten (combinatietraject van –beschermde- stage en onderwijs voor 15+). Daarnaast heeft de voorziening voor vluchtelingen een NT2-groep met extra traumasensitieve aanpak. In alle afdelingen zijn ook klassen voor leerlingen met de diagnose Autisme Spectrum Stoornis (ASS) of verwante internaliserende kenmerken.

 

 De school viert dit schooljaar haar 5-jarig jubileum als PBS-school en is kandidaat om als eerste VSO-school de certificering te behalen. Dit succes was vijf jaar geleden niet denkbaar toen de school bekend stond als een van de slechts presterende voorzieningen in Nederland. Een school die in 2014 een financieel, maar belangrijker een inhoudelijk faillissement heeft ontlopen. In dat jaar had de school 72 leerlingen en begeleidingsteam van 19 mensen. Die interne organisatie moest uit het negatieve komen door het roer om te gooien. Met behulp van PI-research is het PBS-programma in 12 maanden geïmplementeerd. PBS bleek dé sleutel voor docenten en leerlingen om de school voor sluiten te behoeden.

 

Direct in 2014 liep de organisatieverandering direct in de pas, waar inertie normaliter het gevolg is in een beschadigde organisatie. Dit valt te duiden vanwege het feit dat het schoolteam voor de gehele school drie waarden bepaalde: verantwoordelijk, betrokkenheid en vertrouwen. Deze vormen binnen de huidige gemeenschap nog steeds de pre-basis om vanuit te leren, te werken en te leven met elkaar. Inmiddels zijn de schoolwaarden belangrijk voor leerlingen en docenten in de onderlinge interactie, het denken bij interventies en toekomstgericht te leren. 

 

Met het PBS-doel voor ogen ontwikkelde de snel groeiende school, met veel wisselingen in het lerarenkorps. De PBS-aanpak bleef gericht op het creëren van een omgeving die het leren bevordert en gedragsproblemen voorkomt of de-escaleert. Het belonen van goed gedrag en stimuleren om voor een oplossing en/of herstel te kiezen smelten samen. Daarnaast zijn de leerlingen onderdeel van een groep, klas of afdeling in de school. Door het actief betrekken van omstanders wordt iedereen op een positieve wijze verantwoordelijk voor een veilige school. Dat betekent in school: “We lossen problemen op en kennen het herstelrecht en -plicht na fouten en in alle vakken is altijd aandacht voor 21e-eeuwse vaardigheden. Met als doel de afstand tussen school en maatschappij te verkleinen.”

 

De toenmalige radicale koerswijziging hield ook stand, omdat het proces een reeks was van kleine, soms intuïtieve positieve veranderingen. De PBiS-data leverde het bewijs van verbetering en groei. Hierdoor is het eenvoudiger om afstand te doen van vastgeroeste schoolgeloofsovertuigingen en te experimenteren om goed gedrag te herkennen, erkennen en te benutten om tot gedragsverandering te komen. In de tijd is het feedback geven -bijna- een gemeengoed geworden. De feedback en feedforward is naast incidenteel en individueel, ook op groepsniveau en als organisatie geïnstitutionaliseerd. Hierin verschillen medewerkers en cliënten niet…

 

Nog steeds in 2019, “We gaan ervoor!” als schoolteam, om een voorspelbare menselijke en materiële schoolomgeving te onderhouden, met veel structuur in les, dag, week en periode en handelen als authentieke docenten uniform in de basis. Daarom zijn veel van onze gezamenlijke verwachtingen gevisualiseerd. In alle 22 klassen zijn groepsnormen gesteld door de docenten en bepalen leerlingen de groepsafspraken. De school heeft voor al haar studenten een basisprogramma voor de thema’s leren leren, leren taken uitvoeren, functioneren in sociale situaties en ontwikkelen toekomst perspectief. Dit weekprogramma is groepsgericht voor de individuele aanpak worden leerlinggebonden doelen opgesteld. De jongeren weten aan welke jaardoelen zij werken en maken keuzes in de opties voor de korte termijn. Voor het bereiken van hun doel(en) staat altijd het handelen van de docenten beschreven. De leerlingen reflecteren op iedere les, evalueren aan het einde van de dag, kijken terug op de week en presenteren vijf keer per jaar hun periode vorderingen op leren en gedrag aan hun ouders. Dit doen ze onder begeleiding van een groepsmentor die het ontwikkelproces van de leerlingen vorm geeft met ondersteuning van orthopedagoog/psycholoog.

 

 Door als intensief arrangement succesvol te zijn, dankzij het PBS, bereikt de school haar doel om het gedrag vanuit het positieve en met herstelrecht en -plicht te beïnvloeden om zo tot betere leerprestaties te komen. Hierdoor halen zij het leerniveau eruit dat er in zit, kunnen leerlingen vertragen of versnellen in hun proces en ondersteunen zij wanneer nodig extra middels de juiste: basis(+), ondersteunende of specialistische interventies. Was de leerlinguitstroom in het verleden gericht op doorstroom naar andere voorzieningen en uitstroom naar het medium arrangement. Inmiddels slaagt de school erin om steeds meer van haar studenten toe te rusten op een overstap naar het regulier voortgezet onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs. Dit succes als output mét de vorming tot goed 21e eeuwse burger (outcome), dat is bewust hard werken aan je gedrag voor studenten én schoolteam, daarom Kromme Rijn College, For more than fun only!

 

Door: WPGJ van Ruitenbeek, MSc (school director)

 


« terug naar het nieuwsoverzicht